Căn chỉnh, độ chùng và bộ căng xích

Đọc 3 phútCập nhật: 08.09.2026Lắp đặt & tính toán

Xích lắp đúng nhưng căn sai vẫn hỏng sớm. Ba việc phải làm đúng khi lắp: căn đồng phẳng, đặt độ chùng, và bố trí đường căng lại.

Căn đồng phẳng hai nhông

Hai nhông phải nằm trên cùng một mặt phẳng. Lệch mặt phẳng làm xích chạy nghiêng, má cọ vào sườn răng, và mòn cạnh má thay vì mòn khớp.

Dấu hiệu nhận biết sau khi chạy: một bên má bóng và mòn vát, bên kia còn nguyên. Nếu thấy vết này thì vấn đề là căn chỉnh chứ không phải xích.

Kiểm tra bằng thước thẳng đặt áp vào mặt bên hai nhông, hoặc bằng dây căng. Đồng thời kiểm tra hai trục song song với nhau.

Đặt độ chùng

Xích phải có độ chùng ở nhánh lỏng. Căng quá làm tăng tải lên khớp và ổ trục; chùng quá làm xích đập và có thể trượt răng.

Thông lệ: độ võng nhánh lỏng khoảng 2 đến 4% khoảng cách tâm với trục nằm ngang. Với trục đứng hoặc nghiêng nhiều, lấy về phía 1 đến 2% vì trọng lượng xích không giúp giữ độ căng.

Cách đo: ấn giữa nhánh lỏng bằng lực tay vừa phải, đo độ dịch chuyển so với đường thẳng nối hai nhông.

Bố trí nhánh căng ở trên

Với trục nằm ngang, nên bố trí sao cho nhánh căng nằm ở phía trên và nhánh lỏng ở dưới. Khi đó trọng lượng xích giúp giữ nhánh lỏng ổn định thay vì làm nó dao động.

Chain puller — dụng cụ căng khi lắp

Bộ căng của Donghua dùng trục ren để kéo hai đầu xích lại gần nhau, tạo khoảng trống lắp mắt nối. Bản có lò xo nén cho thao tác ổn định hơn.

Mã Loại Dải bước xích Dải xích DIN & ANSI
480M-35 Chain Puller M-35 3/8″ đến 3/4″ 25 đến 60
480M-60 Chain Puller M-60 3/4″ đến 1 1/4″ 60 đến 100
480M-80 Chain Puller M-80 1 1/4″ đến 2 1/2″ 100 đến 200

Ba kiểu ngàm A1, A2 và B1: A1 và A2 dùng cho cả xích ISO và ANSI, B1 có lò xo nén và cũng dùng được cho cả hai hệ.

Chừa đường căng lại

Xích giãn dài theo thời gian, nên phải có cách căng lại. Hai phương án: khoảng cách tâm điều chỉnh được, hoặc bộ căng cố định trên nhánh lỏng.

Bảng khảo sát Donghua hỏi cụ thể: có dùng được bộ căng, con lăn tì hay thanh dẫn hướng không, và đường kính vòng chia lớn nhất là bao nhiêu. Trả lời câu này từ khâu thiết kế, đừng để tới lúc xích giãn mới tìm chỗ đặt bộ căng.

Khi nào phải thay thay vì căng lại

Căng lại chỉ xử lý được độ chùng, không phục hồi được khớp đã mòn. Khi độ giãn dài vượt 3%, phải thay xích chứ không căng thêm. Xem Đo độ giãn dài bằng wear gauge.

Đọc tiếp: Tính chiều dài xích · Chẩn đoán hỏng hóc

Tài liệu này có hữu ích không?Phản hồi của bạn giúp chúng tôi bổ sung nội dung còn thiếu.