Xích lá trong khung nâng xe nâng
Ứng dụng phổ biến nhất của xích lá là khung nâng xe nâng. Hiểu cách bố trí giúp biết chỗ nào chịu tải nặng nhất và chỗ nào cần kiểm tra kỹ.
Nguyên lý hệ nâng
Xích lá vắt qua một puly gắn trên khung động. Một đầu neo cố định vào thân khung, đầu kia nối vào giá nâng. Khi xy-lanh đẩy puly lên, giá nâng đi lên với quãng đường gấp đôi — đây là hệ ròng rọc động, cho tỷ số nâng 2:1.
Hệ quả về tải: lực trong xích bằng khoảng một nửa tải nâng chia cho số nhánh xích, cộng thêm ma sát puly. Nhưng vận tốc xích gấp đôi vận tốc giá nâng, nên xích chạy qua puly nhiều hơn tưởng.
Vị trí mòn nhanh nhất
Xích lá không mòn đều. Đoạn thường xuyên uốn qua puly ở tầm nâng hay dùng nhất sẽ mòn trước — thường là đoạn tương ứng với độ cao xếp hàng thường ngày.
Đây là lý do phải đo mòn ở nhiều vị trí trên chiều dài xích, không chỉ đo một chỗ. Xem Đo độ giãn dài bằng wear gauge — giới hạn vẫn là 3%.
Bốn điểm kiểm tra khi lắp
Hai nhánh phải căng đều. Xe nâng dùng hai nhánh xích song song. Nếu một nhánh chùng hơn, nhánh còn lại gánh gần như toàn bộ tải. Kiểm tra bằng cách nâng không tải rồi so độ căng hai bên.
Puly phải quay tự do. Puly kẹt biến chuyển động lăn thành trượt, mài má xích rất nhanh và làm nóng cục bộ.
Chốt neo phải đúng loại. Đầu neo là điểm chịu toàn bộ tải tĩnh. Dùng bu-lông thay chốt chuyên dụng là lỗi nghiêm trọng.
Xích phải song song với khung. Xích chạy lệch sẽ cọ má vào gờ puly, mòn vát cạnh má — dấu hiệu nhận biết là một bên má bóng và mỏng đi.
Vì sao chu kỳ kiểm tra phải dày hơn xích truyền động
Xích truyền động đứt thì máy dừng. Xích lá trong hệ nâng đứt thì tải rơi. Mức rủi ro khác nhau nên chu kỳ kiểm tra và ngưỡng loại bỏ cũng phải khác — không áp dụng lịch bảo dưỡng của xích truyền động cho xích lá.
Ngoài đo giãn dài, phải kiểm tra thêm: vết nứt trên má, rỗ ăn mòn, chốt xoay lệch, và mắt kẹt không xoay tự do. Xem Kiểm tra và loại bỏ xích lá.
Bôi trơn
Xích lá cần dầu vào khe giữa các tấm má, nơi có chuyển động tương đối khi xích uốn qua puly. Xịt lên mặt ngoài không tới được chỗ đó.
Với xe nâng làm việc ngoài trời hoặc kho lạnh, dùng dầu Donghua eXtreme (901DH-LUBE-EXTRA) thay loại tiêu chuẩn.
Ghi chú về nguồn
Product Catalogue Drive Chains 2020 không có phần về ứng dụng xích lá. Nội dung bài này là kiến thức kỹ thuật ứng dụng, không lấy từ catalog; chỉ phần giới hạn mòn 3%, thước 850WEARGAUGE và dầu bôi trơn là số liệu thật từ catalog. Với yêu cầu an toàn cụ thể, tuân theo hướng dẫn của nhà sản xuất xe nâng.
Đọc tiếp: Cấu tạo và mã xích lá · Thay xích lá đúng cách