Tính chiều dài xích và khoảng cách tâm trục

Đọc 3 phútCập nhật: 08.09.2026Lắp đặt & tính toán

Lưu ý nguồn: công thức dưới đây theo thông lệ kỹ thuật ISO 606 / DIN 8195, không in trong catalog Donghua Drive Chains 2020.

Công thức số mắt xích

Gọi z₁ và z₂ là số răng hai nhông, C là khoảng cách tâm trục (mm), P là bước xích (mm). Số mắt xích X tính bằng:

X = 2C/P + (z₁ + z₂)/2 + [(z₂ − z₁)/(2π)]² × P/C

Kết quả gần như không bao giờ ra số nguyên, nên phải làm tròn — và làm tròn lên số chẵn gần nhất.

Vì sao phải là số chẵn

Vòng xích ghép từ mắt trong và mắt ngoài xen kẽ. Với số mắt chẵn, hai đầu khớp nhau bằng một mắt nối thường. Với số mắt lẻ, phải dùng mắt cong (offset link).

Mắt cong có tiết diện chịu lực nhỏ hơn mắt thường, nên lực kéo đứt của cả vòng xích bị hạ xuống theo mắt cong đó. Đây là điểm yếu duy nhất trên toàn vòng, và cũng là chỗ hay đứt.

Một số dòng còn không có mắt cong: xích O-ring và xích UHSP chỉ có mắt nối loại E, S, A, B — không có L và C. Với các dòng này, số mắt chẵn là bắt buộc chứ không phải khuyến nghị.

Tính ngược khoảng cách tâm

Sau khi chốt số mắt X là số chẵn, tính lại khoảng cách tâm thực tế:

C = P/4 × [ (X − (z₁+z₂)/2) + √( (X − (z₁+z₂)/2)² − 8[(z₂−z₁)/(2π)]² ) ]

Con số này là khoảng cách tâm lý thuyết khi xích căng hoàn toàn. Thực tế phải giảm đi một chút để có độ chùng.

Khoảng cách tâm nên nằm trong khoảng nào

Thông lệ: C = 30 đến 50 lần bước xích. Dưới 30P thì góc ôm nhông nhỏ, xích dễ trượt răng. Trên 50P thì nhánh chùng dao động mạnh, cần thêm thanh dẫn hướng.

Với bước 12,7 mm (08B-1), khoảng hợp lý là 380 đến 635 mm.

Kiểm tra góc ôm

Góc ôm trên nhông nhỏ nên đạt tối thiểu 120°. Nếu tỷ số truyền lớn và khoảng cách tâm ngắn, góc ôm tụt xuống dưới ngưỡng này và nhông nhỏ dễ bị trượt răng — khi đó phải tăng khoảng cách tâm hoặc thêm con lăn tì.

Chừa đường điều chỉnh

Bảng khảo sát của Donghua hỏi thẳng: thiết kế có cho phép điều chỉnh khoảng cách tâm không, phạm vi ± bao nhiêu mm. Đây là câu quan trọng vì xích giãn dài theo thời gian, và không có đường điều chỉnh thì không căng lại được.

Nếu khoảng cách tâm cố định, bắt buộc phải dùng bộ căng hoặc con lăn tì. Xem Căn chỉnh, độ chùng và bộ căng xích.

Đọc tiếp: Các loại mắt nối · Tính công suất và hệ số an toàn

Tài liệu này có hữu ích không?Phản hồi của bạn giúp chúng tôi bổ sung nội dung còn thiếu.